Giữa cái lạnh cắt da của vùng Đông Bắc Trung Quốc, nơi Cáp Nhĩ Tân được mệnh danh là “thành phố băng”, sự xuất hiện của Nhà thờ Saint Sophia (Saint Sophia Cathedral) tựa như một nốt trầm tráng lệ trong bản nhạc mùa đông. Không chỉ là một công trình tôn giáo, đây là trái tim của ký ức, là minh chứng sống động nhất cho một thời kỳ vàng son khi văn hóa Nga và phương Đông giao thoa mạnh mẽ bên dòng sông Tùng Hoa.
Dấu ấn lịch sử của “Moscow Phương Đông”
Lịch sử của Saint Sophia gắn liền với sự hình thành của tuyến đường sắt Đông Trung Quốc (Chinese Eastern Railway). Tháng 3 năm 1907, nhà thờ được khởi dựng là một nhà nguyện gỗ khá đơn sơ, phục vụ nhu cầu tâm linh cho sư đoàn Bộ binh số 4 của Nga đóng quân tại đây.
Diện mạo huy hoàng của nhà thờ ngày nay là kết quả của đợt đại trùng tu kéo dài 9 năm, từ 1923 đến 1932. Dưới bàn tay tài hoa của kiến trúc sư người Nga Mikhail Matveyevich Oskolkov, Saint Sophia đã lột xác để trở thành một nhà thờ Chính thống giáo lớn nhất vùng Viễn Đông thời bấy giờ, nơi neo đậu đức tin của hàng trăm ngàn kiều dân Nga xa xứ.
Kiệt tác Neo – Byzantine: Sự thăng hoa của gạch và đá
Về mặt kiến trúc, Saint Sophia là đại diện tiêu biểu cho phong cách Tân Byzantine (Neo-Byzantine). Đặc trưng nổi bật nhất của phong cách này là quy mô đồ sộ và hệ thống mái vòm tròn lớn, tạo cảm giác vô cùng bề thế. Công trình là sự kết hợp tài tình giữa kỹ thuật xây dựng phương Tây với những nét chạm khắc tinh xảo mang đậm hồn cốt văn hóa Nga truyền thống, tạo nên một dáng vẻ vừa cổ kính, trầm mặc, lại vừa lộng lẫy, uy nghiêm
Cấu trúc và Hình dáng: Nhà thờ được thiết kế theo bình đồ hình thập tự (chữ thập), với tổng chiều cao lên tới 53,35 mét và diện tích sàn rộng 721 mét vuông. Nhìn từ trên cao, công trình như một dấu thánh giá khổng lồ đặt trang trọng giữa lòng quảng trường.
Vật liệu và Màu sắc: Điểm nhấn thị giác mạnh mẽ nhất chính là lớp áo gạch đỏ nung bao phủ toàn bộ thân tường. Không trát vữa cầu kỳ, vẻ thô mộc của gạch đỏ tạo nên nét cổ kính, trầm mặc, tương phản rực rỡ với màu trắng tinh khôi của tuyết vào mùa đông.
Mái vòm – Linh hồn của nhà thờ: Nổi bật trên nền gạch đỏ là hệ thống mái vòm vô cùng đặc sắc. Mái vòm chính trung tâm có hình dạng “củ hành” khổng lồ – đặc trưng không thể nhầm lẫn của kiến trúc Nga, được phủ màu xanh ngọc lục bảo. Dưới ánh nắng mặt trời hay ánh đèn đêm, mái vòm này tỏa sáng lấp lánh như một viên ngọc quý. Vây quanh vòm chính là bốn mái vòm nhỏ hơn hình lều, tạo nên một bố cục phân tầng nhịp nhàng, vừa vững chãi vừa bay bổng hướng thượng.
Không gian bên trong và công năng hiện tại
Bước qua cánh cửa vòm, du khách sẽ choáng ngợp trước không gian nội thất cao vút và thâm nghiêm. Dù trải qua nhiều biến cố của lịch sử, đặc biệt là sự tàn phá trong giai đoạn Cách mạng Văn hóa khiến nhiều bức bích họa gốc bị hư hại, nhưng vẻ đẹp của kết cấu vòm trần vẫn còn nguyên vẹn.
Ngày nay, Nhà thờ Saint Sophia không còn chức năng tổ chức các nghi lễ tôn giáo. Từ năm 1997, chính quyền thành phố Cáp Nhĩ Tân đã trùng tu và chuyển đổi công năng nơi đây thành Bảo tàng Nghệ thuật Kiến trúc Cáp Nhĩ Tân.
Bên trong lòng nhà thờ hiện trưng bày hàng trăm bức ảnh đen trắng, sa bàn và tư liệu quý giá. Đây là nơi du khách có thể ngược dòng thời gian, tìm hiểu về sự phát triển của Cáp Nhĩ Tân từ một làng chài nhỏ bé trở thành đô thị quốc tế sầm uất, cũng như chiêm ngưỡng lại cuộc sống của cộng đồng người Nga tại đây vào đầu thế kỷ 20.
Vẻ đẹp vượt thời gian
Đến Saint Sophia, đẹp nhất là vào những ngày tuyết rơi. Khi ấy, quảng trường phía trước nhà thờ trở nên huyền ảo như cổ tích. Những đàn bồ câu chao liệng quanh tháp chuông, đậu trên những gờ tường gạch đỏ, tạo nên một khung cảnh bình yên đến lạ lùng.
Nhà thờ Saint Sophia không chỉ là một khối gạch đá vô tri, nó là “chứng nhân” kể câu chuyện về sự di cư, về đức tin và nghệ thuật. Đứng trước vẻ đẹp uy nghi ấy, người ta chợt nhận ra rằng: Dù vật đổi sao dời, cái đẹp và những giá trị văn hóa đích thực vẫn sẽ luôn trường tồn cùng thời gian.
👉 Mời bạn xem chi tiết chương trình tour Cáp Nhĩ Tân trong danh mục Tour Châu Á tại gbestvietnam.com
